قله آیقار استان اردبیل کجاست؟ چگونه به قله آیقار استان اردبیل بروم؟
قله آیقار از قلّه‌های منطقه‌ی اردبیل است و معمولاً در محدوده‌ی کوهستان‌های اطراف شهرستان مشگین‌شهر / نواحی شمال‌غرب استان اردبیل شناخته می‌شود. چون نام‌های محلی ممکن است در نقشه‌ها با چند نوشتار مختلف ثبت شده باشند، بهتر است قبل از حرکت، لوکیشن دقیق را از نقشه‌های محلی یا گروه‌های کوهنوردی اردبیل چک کنید.
## چگونه به قله آیقار برویم؟
برای رفتن به قله، معمولاً این مراحل را دارید:
1. رسیدن به اردبیل
- اگر از شهر دیگری می‌آیید، ابتدا به شهر اردبیل برسید.
- از اردبیل به سمت مشگین‌شهر یا منطقه‌ای که مسیر دسترسی آیقار از آنجا شروع می‌شود حرکت کنید.
2. رسیدن به ابتدای مسیر کوهپیمایی
- معمولاً باید با خودرو تا آخرین روستا/جاده‌ی قابل دسترس بروید.
- از آنجا به بعد مسیر پیاده‌روی یا کوهنوردی شروع می‌شود.
3. صعود به قله
- بسته به مسیر انتخابی، صعود ممکن است از دامنه‌های جنوبی یا مسیرهای محلی انجام شود.
- چون این کوه ممکن است چند مسیر دسترسی داشته باشد، انتخاب مسیر مناسب به فصل، برف، وضعیت جاده و تجربه‌ی کوهنوردی بستگی دارد.
## پیشنهاد مهم
- اگر لوکیشن دقیق یا مسیر GPS ندارید، حتماً از:
- گروه‌های کوهنوردی اردبیل
- راهنمای محلی
- نقشه‌های آنلاین و آفلاین
کمک بگیرید.
- در فصول سرد، تجهیزات زمستانی، باتوم، کفش مناسب، آب، خوراکی و لباس گرم لازم است.
## اگر خواستی، من می‌توانم همین الان هم برایت انجام بدهم:
- موقعیت دقیق‌تر قله آیقار روی نقشه
- مسیر دسترسی از اردبیل یا مشگین‌شهر
- برآورد زمان صعود و سختی مسیر
اگر بخواهی، در پیام بعدی مسیر دقیق‌تر و مرحله‌به‌مرحله را برایت می‌نویسم.
قله آیقار (Aygir / Ayqar) یکی از قله‌های زیبا، بکر و دیدنی در رشته‌کوه سبلان است که در استان اردبیل قرار دارد.
---
### ۱. قله آیقار کجاست؟
* موقعیت جغرافیایی: این قله در استان اردبیل، شهرستان مشگین‌شهر و در ضلع غربی رشته‌کوه سبلان واقع شده است.
* ارتفاع: حدود ۳,۸۰۰ متر از سطح دریا.
* ویژگی‌ها: آیقار به داشتن یخچال‌های دائمی، دره‌های سرسبز، چشمه‌های آب گرم متعدد در دامنه (مانند قینرجه و موئیل)، دریاچه‌های فصلی کوچک و رویش گیاهان دارویی شهرت دارد. این منطقه نسبت به قله اصلی سبلان خلوت‌تر و بکرتر است.
---
### ۲. چگونه به قله آیقار برویم؟ (مسیر دسترسی)
برای صعود به قله آیقار، مسیر اصلی و پرکاربرد از سمت مشگین‌شهر می‌گذرد. مراحل سفر به شرح زیر است:
#### گام اول: رسیدن به مشگین‌شهر
* از هر کجای ایران که هستید، ابتدا باید خود را به شهر اردبیل و سپس به مشگین‌شهر برسانید (فاصله اردبیل تا مشگین‌شهر حدود ۹۰ کیلومتر است).
#### گام دوم: حرکت به سمت نقطه شروع پیمایش (روستای موئیل یا قینرجه)
* از مشگین‌شهر به سمت جنوب حرکت کنید تا به جاده آبگرم‌ها برسید.
* مقصد شما مجتمع آبگرم قینرجه یا روستای موئیل است (حدود ۲۵ کیلومتر فاصله از مشگین‌شهر).
* این منطقه آخرین نقطه‌ای است که می‌توانید با خودروی سواری معمولی بروید.
#### گام سوم: شروع پیمایش (کوهپیمایی)
از منطقه قینرجه یا اطراف موئیل دو راه پیش رو دارید:
1. پیمایش پیاده از ابتدای مسیر: کوهنوردان معمولاً از ارتفاعات نزدیک قینرجه یا منطقه «تنگ» کوهپیمایی خود را به سمت یال آیقار آغاز می‌کنند.
2. استفاده از خودروهای پاترول/کمک‌دار: در فصل تابستان، می‌توانید با خودروهای شاسی‌بلند محلی (پاترول) بخشی از مسیر خاکی و خاکی-سنگی دامنه را طی کنید تا به ارتفاعات بالاتر (مانند ابتدای یال صعود) برسید و زمان پیمایش پیاده را کاهش دهید.
#### گام چهارم: صعود به قله
* مسیر صعود شیب متوسلی دارد و از میان شیارها و یال‌های سرسبز بگذرد.
* مدت زمان پیمایش پیاده: بسته به توان جسمی و محل شروع، حدود ۴ تا ۶ ساعت کوهپیمایی برای رسیدن به قله نیاز است.
---
### بهترین زمان برای بازدید و صعود
* بهترین زمان: از اواخر خرداد تا اواخر مرداد. در این دوره، برف‌ها تا حدودی آب شده‌اند، طبیعت بسیار سبز و پر از گل است و هوای مطبوعی بر منطقه حاکم است.
* زمستان و پاییز: صعود در این فصول به دلیل بارش سنگین برف، بادهای شدید و خطر بهمن بسیار سنگین و نیازمند تجهیزات حرفه‌ای زمستانه است.
---
### نکات بسیار مهم برای سفر:
1. راهنمای محلی یا جی‌پی‌اس (GPS): منطقه سبلان و به‌ویژه ضلع غربی (آیقار) معمولاً دچار مه شدید و ناگهانی می‌شود. داشتن ترک GPS یا همراه داشتن راهنمای آشنا به منطقه الزامی است.
2. تجهیزات لازم: کفش مناسب کوهنوردی، لباس گرم و بادگیر (حتی در تابستان)، باتون کوهنوردی، عینک آفتابی، کرم ضدآفتاب، آب و غذای کافی.
3. پیش‌بینی هواشناسی: قبل از حرکت، حتماً وضعیت هوای قله سبلان و مشگین‌شهر را بررسی کنید.
4. آبگرم‌های دامنه: پس از فرود از قله، استفاده از آبگرم‌های طبیعی منطقه مانند قینرجه، موئیل یا ملک‌سویی خستگی صعود را به‌کل از تن شما بیرون خواهد کرد.
بازدید از قله آیقار استان اردبیل چقدر پیاده روی دارد؟
برای قله آیقار در استان اردبیل، مقدار پیاده‌روی بستگی زیادی به مسیر صعود دارد؛ چون معمولاً یک «مسیر واحد و رسمی» برای همه وجود ندارد. اما به‌طور تقریبی:
- اگر از نزدیک‌ترین نقطه دسترسی/روستای مبدأ شروع کنید: حدود ۳ تا ۶ ساعت رفت
- رفت‌وبرگشت: معمولاً حدود ۶ تا ۱۲ ساعت
- مسافت تقریبی: حدود ۸ تا ۱۸ کیلومتر رفت‌وبرگشت، بسته به مسیر و محل شروع
چیزهایی که روی زمان اثر می‌گذارند:
- فصل و برف یا گل‌ولای
- ارتفاع‌گیری مسیر
- آمادگی بدنی
- نوع مسیر: پاکوب، سنگلاخی، شیب‌دار یا جنگلی/کوهستانی
اگر خواستید، می‌توانم:
1. مسیر دقیق صعود آیقار را پیدا کنم،
2. از روی روستا یا مبدأ مشخص زمان و مسافت دقیق‌تر بدهم،
3. یا نقشه و برنامه یک‌روزه صعود برایتان آماده کنم.
میزان پیاده‌روی و کوهنوردی برای صعود به قله آیقار (واقع در شهرستان مشگین‌شهر استان اردبیل و از قله‌های رشته‌کوه سبالان با ارتفاع حدود ۳۴۰۰ تا ۳۵۰۰ متر)، کاملاً به نوع خودروی شما و نقطه شروع پیمایش بستگی دارد.
به طور کلی شرایط پیاده‌روی به دو حالت زیر تقسیم می‌شود:
### ۱. مسیر کوتاه (با استفاده از خودروی آفرود یا شاسی‌بلند)
اگر بتوانید با ماشین‌های دفرانسیل‌دار (مانند پاترول، نیسان عشایر یا آفرود) تا آخرین نقاط عشایری و دامنه قله بالا بروید:
* زمان رفت (صعود): حدود ۱.۵ تا ۲.۵ ساعت
* زمان برگشت: حدود ۱ تا ۱.۵ ساعت
* مسافت پیاده‌روی: حدود ۴ تا ۶ کیلومتر (رفت و برگشت مجموعاً حدود ۸ تا ۱۰ کیلومتر)
* درجه سختی: متوسط و نسبتاً سبک
### ۲. مسیر استاندارد و معمولی (با خودروی سواری)
اگر با ماشین سواری معمولی بروید، باید ماشین را در نقاط پایین‌تر (نزدیک مناطقی مانند موئیل، قینرجه یا مسیر قلعه قهقهه/جهانگیر) پارک کنید و پیمایش را از آنجا آغاز کنید:
* زمان رفت (صعود): حدود ۴ تا ۶ ساعت
* زمان برگشت: حدود ۳ تا ۴ ساعت
* مسافت پیاده‌روی: حدود ۱۲ تا ۱۶ کیلومتر (رفت و برگشت)
* درجه سختی: متوسط تا نیمه‌سنگین
---
### نکاتی که باید قبل از رفتن بدانید:
1. شیب مسیر: شیب عمومی مسیر در اغلب بخش‌ها ملایم تا متوسط است، اما در ۱ یا ۲ کیلومتر پایانی نزدیک به قله، شیب تندتر می‌شود.
2. بهترین فصل بازدید: از اواخر خرداد تا اواخر مرداد بهترین زمان است. در این فصل طبیعت منطقه فوق‌العاده سبز و پر از گل‌های وحشی است و هوای مطبوعی دارد.
3. راهنما یا جی‌پي‌اس (GPS): به دلیل وجود مسیرهای فرعی متعدد عشایری و احتمال مه گرفته شدن ناگهانی منطقه، حتماً همراه با راهنمای محلی بروید یا ترک GPS مسیر را همراه داشته باشید.
4. تجهیزات لازم: کفش مناسب کوهنوردی، لباس گرم (حتی در تابستان بادهای سردی دارد)، آفتاب‌گیر، آب آشامیدنی و تنقلات انرژی‌زا.
آیا بازدید از قله آیقار استان اردبیل مناسب کودکان و سالمندان است؟
به‌طور کلی بازدید از قله/مسیر صعود آیقار برای کودکان و سالمندان معمولاً مناسبِ همه نیست، مگر اینکه فقط تا بخش‌های کم‌شیب و امنِ مسیر بروید و آمادگی بدنی کافی داشته باشید.
### چرا؟
- مسیر کوهستانی و احتمالاً شیب‌دار و سنگلاخی است.
- در ارتفاعات، باد، سرما، مه و تغییر ناگهانی هوا می‌تواند خطرناک باشد.
- برای کودکان خردسال و سالمندان، خستگی، لغزش و کم‌آبی زودتر رخ می‌دهد.
### اگر همراهشان هستید، این شرایط مهم است:
- فقط کودکان بزرگ‌تر که توان پیاده‌روی چندساعته دارند.
- سالمندانی که مشکل قلبی، تنفسی، زانو یا تعادل ندارند.
- رفتن در فصل و ساعت مناسب (روزهای خشک و غیر بارانی، صبح زود).
- همراه داشتن کفش کوه/پیاده‌روی، آب کافی، خوراکی، لباس گرم، کلاه و عصا.
- ترجیحاً با راهنمای محلی یا افراد آشنا به مسیر.
### نتیجه
- برای صعود به قله: معمولاً برای کودکان و سالمندان توصیه نمی‌شود.
- برای بازدید محدود از دامنه‌ها یا نقاط نزدیک و امن: ممکن است قابل‌قبول باشد، به شرط احتیاط.
اگر بخواهید، می‌توانم:
1) سطح سختی مسیر آیقار را دقیق‌تر بررسی کنم، یا
2) بهترین فصل و تجهیزات لازم برای بازدید خانوادگی را بگویم.
پاسخ کوتاه این است که: خیر، صعود به «قله» آیقار به هیچ وجه برای کودکان و سالمندان (به ویژه افراد بدون سابقه کوهنوردی حرفه‌ای) مناسب نیست.
اما اگر منظور شما گردش در دامنه‌ها و مناطق پایینی آن باشد، شرایط متفاوت است. در ادامه دلایل فنی و پیشنهادات جایگزین ارائه شده است:
---
### چرا صعود به قله آیقار برای کودکان و سالمندان مناسب نیست؟
۱. ارتفاع بالا و خطر ارتفاع‌زدگی:
قله آیقار حدود ۳۴۰۰ تا ۳۸۰۰ متر (در نقاط مختلف خط‌الرأس) از سطح دریا ارتفاع دارد. در این ارتفاع، فشار هوا و میزان اکسیژن کاهش می‌یابد که می‌تواند در کودکان و سالمندان باعث سردرد، تهوع، سرگیجه و تنگی نفس (ارتفاع‌زدگی) شود.
۲. شیب تند و مسیر صخره‌ای:
مسیر رسیدن به قله نیاز به کوهپیمایی سنگین و در بخش‌هایی دست‌به‌سنگ شدن دارد. این امر فشار زیادی به زانوها، مفاصل و سیستم قلبی-عروقی سالمندان وارد می‌کند و برای کودکان نیز خطر سقوط یا خستگی مفرط دارد.
۳. تغییرات ناگهانی آب‌وهوا:
آیقار در منطقه سبلان قرار دارد و آب‌وهوای آن بسیار متغیر است. حتی در تابستان نیز احتمال بارش ناگهانی، مه شدید، بادهای سرد و افت ناگهانی دما وجود دارد که بدن کودکان و سالمندان در برابر آن بسیار آسیب‌پذیر است.
۴. عدم وجود امکانات رفاهی و امدادی:
در طول مسیر صعود هیچ‌گونه امکانات رفاهی، دسترسی خودرویی یا پایگاه امدادی وجود ندارد و در صورت بروز مشکل، امدادرسانی بسیار دشوار خواهد بود.
---
### آیا بازدید از «دامنه‌ها» ممکن است؟
اگر قصد صعود به قله را ندارید و فقط می‌خواهید از طبیعت دامنه‌های آیقار استفاده کنید:
* برای کودکان: در فصل تابستان، حضور در دامنه‌های پایینی، دشت‌ها و کنار چشمه‌ها (بدون پیاده‌روی‌های طولانی) می‌تواند لذت‌بخش باشد، به شرطی که لباس گرم کافی همراه داشته باشید.
* برای سالمندان: اگر سالمندان بیماری قلبی، عروقی یا فشار خون بالا ندارند، رفتن تا دامنه‌های کم‌ارتفاع‌تر با خودروهای شاسی‌بلند یا پیاده‌روی‌های بسیار سبک در هوای خنک تابستان مانعی ندارد. اما حتماً باید مراقب تغییرات فشار خون آن‌ها در ارتفاع باشید.
---
### پیشنهادات جایگزین برای سفر خانوادگی (همراه کودک و سالمند) در همان منطقه:
اگر به استان اردبیل و شهرستان مشگین‌شهر سفر می‌کنید، جاذبه‌های زیر برای کودکان و سالمندان بسیار مناسب‌تر و امن‌تر هستند:
۱. مجتمع‌های آبگرم مشگین‌شهر: مانند آبگرم قینرجه، موییل یا شابیل (استفاده از آبگرم و امکانات رفاهی).
۲. پل معلق مشگین‌شهر: دارای امکانات رفاهی، پارک بازی برای کودکان و مسیرهای صاف برای walk و سالمندان.
۳. پارک جنگلی خیاوچای: منطقه‌ای سرسبز، خوش آب‌وهوا و دارای دسترسی آسان.
۴. منطقه گردشگری شیروان دره‌سی (فقط بخش‌های دیدگاهی و ابتدایی مسیر): برای مشاهده چشم‌اندازهای زیبا بدون نیاز به کوهنوردی.
نتیجه‌گیری: برای حفظ سلامت و ایمنی خانواده، از صعود به قله آیقار با کودکان و سالمندان خودداری کنید و به برنامه‌های طبیعت‌گردی سبک در دامنه‌ها یا مناطق گردشگری شناسنامه‌دار بسنده کنید.
آیا بازدید از قله آیقار استان اردبیل هزینه دارد؟
تا جایی که اطلاعات عمومی و رایج از جاذبه‌های طبیعی اردبیل نشان می‌دهد، بازدید از خودِ قله آیقار معمولاً ورودی یا بلیط رسمی ندارد و در اصل یک جاذبه طبیعی/کوهنوردی محسوب می‌شود.
اما ممکن است هزینه‌های جانبی داشته باشید، مثل:
- هزینه راهنمای محلی
- هزینه خودرو/تاکسی یا آفرود برای رسیدن به ابتدای مسیر
- هزینه پارکینگ اگر در محل خاصی توسط بخش خصوصی یا محلی گرفته شود
- هزینه اقامت، غذا یا تجهیزات اگر از قبل نیاز داشته باشید
اگر بخواهید، می‌توانم مسیر دسترسی به قله آیقار و اینکه برای رفتن به آن چه فصل و چه تجهیزاتی مناسب‌تر است هم بگویم.
پاسخ کوتاه این است که خیر، بازدید یا صعود به خود قله آیقار هزینه ورودی یا بلیط ندارد و حضور در طبیعت این منطقه برای عموم آزاد است.
اما برای سفر و کوهنوردی در قله آیقار (واقع در نزدیکی مشگین‌شهر و دامنه غربی سبلان)، باید هزینه‌های جانبی زیر را در نظر داشته باشید:
۱. هزینه حمل‌ونقل:
* هزینه رفتن تا مشگین‌شهر یا اردبیل.
* هزینه کرایه خودروهای محلی (مانند نیسان یا پاترول) برای رسیدن به نقطه شروع پیمایش (مبدأ صعود)، چرا که بخشی از مسیرهای دسترسی خاکی و کوهستانی است.
۲. هزینه راهنما یا تور (در صورت نیاز):
* اگر با منطقه آشنایی ندارید، حتماً باید همراه با گروه‌های کوهنوردی یا لیدر محلی صعود کنید که این مورد هزینه ثبت‌نام در تور یا دستمزد راهنما را شامل می‌شود.
۳. اقامت و خوراک:
* هزینه تهیه غذا و آشامیدنی.
* در صورت تمایل به اقامت، هزینه شب‌مانی در اقامتگاه‌های بوم‌گردی مشگین‌شهر یا روستاهای اطراف (مثل موئیل).
۴. استفاده از جاذبه‌های جانبی:
* اگر در طول مسیر بخواهید از آبگرم‌های طبیعی منطقه (مانند آبگرم قطورسویی یا شابیل) استفاده کنید، این مجتمع‌ها ورودی جداگانه دارند.
نکته ایمنی: قله آیقار حدود ۳۸۰۰ متر ارتفاع دارد و منطقه باغات و دامنه‌های آن بسیار زیبا اما در عین حال وحشی و دارای شرایط جوی متغیر است؛ بنابراین حتماً با تجهیزات کامل و در فصل مناسب (اواخر بهار تا اواسط تابستان) به این منطقه سفر کنید.
دارم به قله آیقار استان اردبیل سفر می کنم.جاهایی که مردم محلی برای غذا خوردن و وقت گذرونی انتخاب می کنند و اسم غذاهای محلی اونجا چیه؟
حتماً. فقط یک نکته مهم: «قله آیقار» ممکن است در نقاط مختلف/با نام‌های محلی متفاوت شناخته شود. اگر منظورتان منطقه‌ی کوهستانی اردبیل و مسیرهای طبیعت‌گردی اطراف آن است، این‌ها معمولاً انتخاب‌های رایج مردم محلی برای غذا خوردن و وقت‌گذرانی هستند:
## جاهایی که محلی‌ها برای غذا خوردن و دورهمی می‌روند
- کنار چشمه‌ها و دشت‌های اطراف مسیر: معمولاً برای پیک‌نیک، چای آتشی و غذای ساده.
- آلاچیق‌ها و سکوهای گردشگری مسیرهای کوهستانی: جاهای مناسب برای نشستن خانوادگی.
- رستوران‌ها و سفره‌خانه‌های سنتی اردبیل: اگر بخواهی غذای محلی بخوری، این‌ها بهتر از خودِ مسیر کوه هستند.
- اطراف مناطق ییلاقی و روستاهای نزدیک: مردم محلی معمولاً آخر هفته‌ها آنجا جمع می‌شوند.
## غذاهای محلی معروف اردبیل و اطرافش
این‌ها از شناخته‌شده‌ترین خوراکی‌های محلی اردبیل‌اند:
- آش دوغ اردبیل
معروف‌ترین غذای محلی اردبیل. با دوغ، نخود، سبزی و گاهی برنج یا کوفته‌ریزه درست می‌شود.
- کوفته سُرخ‌کرده / کوفته تبریزی-اردبیلی
در بعضی جاها با سبک محلی سرو می‌شود.
- تاس‌کباب
خوراکی سنتی و پرطرفدار.
- آبگوشت محلی
در مناطق کوهستانی خیلی رایج است.
- آش رشته محلی
در کنار آش دوغ، خیلی محبوب است.
- قورما سبزی / قورمه‌سبزی آذری
نوع محلی خورشت‌ها که با ذائقه آذربایجانی پخته می‌شود.
- کباب بره یا کباب محلی
مخصوصاً در سفرهای طبیعت‌گردی و ییلاقی.
## خوراکی‌ها و میان‌وعده‌های محلی
- نان‌های محلی تنوری
- پنیر و ماست محلی
- عسل کوهی
- کره و سرشیر محلی
- چای ذغالی یا چای آتشی
## اگر هدفت تجربه‌ی غذای محلی است
به‌طور کلی در اردبیل، برای چشیدن غذای اصیل این‌ها را امتحان کن:
1. آش دوغ
2. کباب محلی
3. آبگوشت یا دیزی سنگی
4. نان و لبنیات محلی
5. عسل و سرشیر محلی
اگر دوست داری، می‌تونم یک لیست دقیق‌تر از رستوران‌ها/سفره‌خانه‌های اردبیل نزدیک مسیر آیقار هم برات آماده کنم، یا غذاهای محلی رو بر اساس صبحانه، ناهار و شام دسته‌بندی کنم.
سفر به قله آیقار (از قله‌های زیبای رشته‌کوه سبالان در نزدیکی مشگین‌شهر)، یک تجربه فوق‌العاده طبیعت‌گردی و آشنایی با فرهنگ غنی عشایر شاهسون است.
از آنجا که آیقار در دل طبیعت قرار دارد، پاتوق‌های محلی بیشتر در روستاهای دامنه، مسیرهای آبگرم و خود شهر مشگین‌شهر قرار دارند. مردم بومی منطقه علاقه‌مند به غذاهای پرانرژی، گوشتی و لبنیات تازه هستند.
در ادامه، غذاهای محلی و جاهایی که خودِ بومی‌ها برای غذا خوردن و وقت‌گذرانی انتخاب می‌کنند را معرفی می‌کنم:
---
### ۱. غذاهای محلی منطقه (چی بخوریم؟)
طبیعت کوهستانی باعث شده غذاهای این منطقه بسیار مقوی و لذیذ باشند:
* ساج ایچی (Saj Ichi): معروف‌ترین و اصیل‌ترین غذای عشایری منطقه. گوشت تازه گوسفند که با پیاز و دنبه روی صفحه‌های فلزی به نام «ساج» تفت داده می‌شود و با نان محلی سرو می‌شود.
* کباب ساطوری مشگین‌شهر: کباب‌های این منطقه به خاطر کیفیت بالای گوشت گوسفندان دامنه سبالان فوق‌العاده‌اند. گوشت را با ساطور خرد می‌کنند و کباب‌های ضخیم و بسیار لذیذی می‌سازند.
* کتـه (Kete): نوعی نان سنتی شکم‌پُر که داخل آن با سبزیجات کوهی (مثل یرپوز یا همان نعناع کوهی، اسفناج یا پیازچه) و پنیر محلی پر شده و روی ساج پخته می‌شود. (حتماً امتحان کنید).
* آش دوغ (دوغ آشی): پای ثابت همه‌ی گردش‌های محلی‌ها. دوغ تازه محلی، نخود، برنج و سبزی‌های معطر کوهی.
* دیزی و آبگوشت بزباش: آبگوشت‌های کوهستانی که در ظروف سنگی یا
استان اردبیل
